Wil Bos nationaliseren omdat er een bank op omvallen staat?

Dat Wouter Bos het niet zo op de aandeelhouders had, weten we sinds gisteren maar al te goed. Maar dat hij gelegaliseerde diefstal van aandelen toe wil voegen aan zijn pakket crisismaatregelen, zal toch veel mensen verbazen. Want laten we eerlijk zijn, dit gaat toch nergens meer over? De huidige recessie mag dan wel ernstig zijn, de economische theorie leert ons ook dan onteigening en gedwongen nationalisatie nou niet direct de meest rendabele oplossingen zijn om een crisis te bestrijden. Zelfs Keynes ging niet zo ver.

Dat Bos hier nu mee komt zou twee dingen kunnen betekenen: ofwel hij probeert een politieke agenda door te drukken waarbij de overheid meer macht naar zich toe trekt om direct in de economie in te kunnen grijpen, ofwel Bos weet meer dan wij dat weten en hij acht dit soort maatregelen noodzakelijk. Gedwongen nationalisatie is iets wat bij regimes zoals die van Mugabe of Chavez hoort, voor Nederland is het tien stappen te ver. Bos weet dit ook, ik kan me niet voorstellen dat hij onder normale omstandigheden met plezier dit soort maatregelen neemt. Zou het kunnen zijn dat hij meer weet dan wat de aandeelhouders weten? Is er wellicht op korte termijn een nationalisatie ophanden omdat een grote Nederlandse bank op omvallen staat? Volgens mij hebben we zoiets eerder gehoord.

Volgens Bos hebben de beleggers het gedaan

Hoe gek wil je het hebben? Volgens de minister van financiën, Wouter Bos, zijn de beleggers de schuldigen in de kredietcrisis. En de commissarissen hebben niet voldoende toezicht gehouden. Onverantwoorde risico's zijn beide groepen niet uit de weg gegaan en de oplossingen hebben ze overgelaten aan politiek en overheid.

Het blijft bizar om te zien dat intelligente mensen als Wouter Bos zich zo mee laten slepen op het moment dat ze te machtig worden. In slechte tijden kloppen de banken bij de minister aan, en Super Wouter lost het wel even voor ze op. De aandeelhouders hadden dit allemaal makkelijk kunnen voorkomen, maar nee, het was Wouter die iedereen uit de narigheid moest halen. Aandeelhouders gaan immers alleen achter hun korte termijn belangen aan, de lange termijn interesseert ze niets.

De werkelijkheid is anders. Het overgrote deel van het aandelenkapitaal komt van institutionele beleggers en particuliere buy and hold beleggers. Allemaal lang geld dus. Veel van deze beleggers zijn nog steeds aandeelhouder bij de banken en andere bedrijven waar het nu zo slecht gaat. Bovendien zijn de meeste aandeelhouders van Nederlandse bedrijven (of bedrijven die in Amsterdam een notering hebben) niet noodzakelijkerwijs uit Nederland afkomstig. Dit kunnen net zo goed buitenlandse institutionele beleggers zijn. Al deze beleggers zien het liefst een goede dividend uitkering, niet alleen nu, maar ook over tien of twintig jaar.

Recessie's horen er gewoon bij. Eens in de zoveel jaar komt er weer een recessie langs, waarvan de ene wat heftiger is dan de andere. Het is heel verleidelijk om nu te denken dat dit nog nooit eerder heeft plaatsgevonden, maar dat is onzin. Na deze crisis gaan de koersen ook weer gewoon omhoog, om een aantal jaren later weer omlaag te gaan. Aandeelhouders kunnen daar bitter weinig aan doen. Er zullen ook altijd bedrijven zijn die te grote risico's nemen, en dat is maar goed ook. Het nemen van risico's is namelijk een stuwende kracht binnen het kapitalisme. Een aantal van deze risico's pakken goed uit, een aantal niet en dan hoort een bedrijf failliet te gaan.

We hebben echter al eerder gezien dat het nu juist de centrale banken zijn die dit tegenhouden. Door banken te redden blijven de problemen in het systeem. Dat verandert ook niet als de raad van bestuur vervangen wordt, het hele bedrijf hoort gewoon in default te gaan. Maar laat het nu net Wouter Bos zijn die dit heeft tegengehouden, waardoor de problemen uiteindelijk gewoon weer terug komen.